Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Halikarnas Balıkçısı'nın Hayat Hikayesi-1

 

"1954 yılının baharına yakın, 20 Mart günü Demokrat İzmir Gazetesi’nin tertiplediği büyük bir buluşma yaşandı. Başta İstanbul ve Ankara, ülkenin her yanından tanınmış yazar, gazeteci, profesör, araştırmacı, denizci ve sanatçılar İzmir’de buluştular. Çünkü o gün Halikarnas Günü olarak kutlanacaktı"

Halikarnas Balıkçısı hiç şüphe yok ki Ege’nin enteresan adamıdır. 50’nci yazı yılını kutlayacağını duyunca hayretler içerisinde kaldım. Çünkü bu adam o kadar genç ve güçlü ki onun bu hallerini görünce yazı hayatına ta 1904 senesinde daha 14 yaşındayken başlamış olmasına ihtimal veremiyor bir türlü.
Türkiye’nin en muhteşem ve kuvvetli “Merhaba” sını çeken balıkçı 50 yıl kalemle oynamış bir çocuğa benziyor. Fakat öyle bir çocuk ki her çizdiği mükemmel bir sanat eseri olmuş. Memlekette ondan daha iyi denizi bilen, daha iyi İngilizce,Fransızca,İtalyanca,İspanyolca konuşan, daha iyi resimden anlayan,biyolojiyi,fizyolojiyi,botaniği ondan daha iyi bilen bir insana rastladım dersem, yalan olur. Bütün bunlarla o, hala bir çocuk ve koca bir delikanlı işte.

 


-Muharrir olmasaydın ne olurdun Cevat ? diye sorunca;
-Ne bileyim ben a canım, yine de muharrir olurdum, diye cevap veriyor.
Onda muharrirlik hayatın tesadüflerinin bir mahkumiyeti değil, doğuştan bir hadisedir. Denizi görmüş çocukken.O günden sonra da gözlerini mavilerden ayıramamış. Her tarafından bakmış. Her bakışında da deryayı başka tarafından görmüş ve yazmış.Böyle bir başka adam yok yeryüzünde. İngilizler deniz adamıdır. Aralarından da denizi anlatmak isteyen bir çok insan çıkmıştır. En büyükleri Conrad’dır. Ama iddia ederim ki Cevat Şakir ondan daha iyi denizi görmüş ve anlatabilmiştir.
“Atina’daki yılarımı çok iyi hatırlıyorum” diye anlatıyor. “ Şimdi bir sayfiye yeri olan Faleron’da o zamanlar ne in ne cin vardı.Oraya ilk evi pederim yaptırmıştı. Evimizin önünde bir kayığımız vardı. Onunla gezerken bir gün , kayıkçı içindeki deniz aynasını koydu. O an denizin dip alemini gördüm. Görünce de sarsıldım. Üzerimde müthiş bir tesir yaptı. Sonra bunu unutmuş olsam da bilinçaltıma yerleşmişti. Bilahare engin denizlerle karşılaşınca bu tesiri hissedecektim.”
Cevat Şakir tahsiline Robert Kolejde başlıyor. Fakat Boğazın denizi ona dar geliyor. Karşı tepelere çarpıp geri dönen bakışlar ona yetmiyor. Kapana kısılmış gibi olan su (boğaz) ona dar geliyor. Enginler peşinde olan Cevat Şakir bu enginleri bulamayınca kendini okuyup yazmaya veriyor. Kolejde iken kendisine verilen 10 sayfalık bir kompozisyon ödevini 30-40 sayfa olarak yazabiliyor, eline geçeni okuyor, öğreniyor. Gariptir ki Kolej yönetimi kütüphaneyi ona yasak ediyor. Hiç çok okuyor diye öğrenci cezalandırıl mıymış ? Garip şey. O da kitapları arkadaşlarına aldırtıp okuyor. Okudukları o yaşlardaki bir çocuk için fazla gelecek türden yapıtlar. Shakespeare, Bacon, Dickens, Yeats, Chesterton, Byron, Shelley.
İstanbul’da daha elektrik yok. Petrol lambaları revaçta o zamanlar.El lambası ise lüks. Sırf kitapları okumak için Cevat Şakir bir tane el lambası ediniyor. Geceleri battaniye altında el feneri bitene dek okuyor da okuyor.

 


Bir gün kolejde okuduğu bir nutuk beğenilip kolejin mecmuasında neşredilince (basılınca) ismi duyuluyor. Ardından İkdam gazetesinde tercümeler yapıyor. Kolejden mezun olunca deniz sevdasına uygun şekilde İngiltere Portsmount’daki bahriye mektebine gitmek istemesine rağmen ailesinin isteğine uyuyor ve Oxford Üniversitesi Modern Tarih Fakültesine gidip mezun oluyor.
4 yıl sonunda urda dönüyor ve ilk yazısını Sedat Simavi’nin mecmuasında yazıyor. Türkiye’deki ilk renkli mecmua kapağını çiziyor. Altın ezmesini öğreniyor ve tezhip sanatını modernize etmekle uğraşıyor. Ve adı ülkede bilinmeye , kendisi tanınmaya başlıyor.
3 harbi sırası ile yapan Türkiye’de bir aralık asker kaçakları muhakeme edilmeden kurşuna dizilmektedir. Memleket bir devirden ötekine aktarılışının sıkı bir intikal devresindedir. Günlerden bir gün aile ocağından ayrı kalmış birkaç asker, bindikleri tren köylerinin yanından geçerken atlayıp ailelerini görmüşler ve bir iki gün sonra da gidip kıt’a lara teslim olmuşlar. O zamanın haleti ruhiyesi içinde bu askerlerin de kurşuna dizilmelerine karar veriliyor. Bu çocuklar kararı öğrenince hapishaneden kaçmayı düşünüyorlar. Fakat bu planlarını tahakkuk ettiremeyeceklerini anlayınca elbiselerini satıp aptest alabilecek suyu ısıtacak kadar kömür tedarik ediyor ve kalanı oradakilere dağıtıyorlar. İşte Cevat Şakir bu muhakemesiz idam edilen gençlerin vaziyetini tarif eden bir yazı kaleme alıyor. Resimli Mecmua’ya diğer bazı yazıları ile beraber bunu da gönderiyor. O esnada Şark Harekatı baş göstermiş olduğundan bu yazıyı geri almak istiyor, fakat mecmuanın sahibi M.Zekeriya geri vermiyor. Bu sefer yazıyı koymaması hususunda ricada bulunuyor. O da vaat ediyor.
Bir akşam Üsküdar’daki evinin kapısına ağır darbeler iniyor; “Açın Polis !”
-Kimi arıyorsunuz?
-Cevat Şakir Bey siz misiniz?
-Evet…Ne var?
-Benimle karakola kadar geleceksiniz…
-Karakola mı? Bir şey mi var ?
-Bilmiyorum. Gidince komiser bey size anlatır.
Ev halkı telaşa düşer. Karakoldaki komiserde bir şey söylemez.Ertesi gün Haydarpaşa garında yanına getirilen M.Zekeriya’yı görünce durumu anlar. Tren Pendik’e doğru giderken M.Zekeriya adaları göstererek Cevat Şakir’e “Bunlara iyice bak. Bir daha göremeyeceksin çünkü.”

 

Ankara ana baba günlerini yaşamaktadır. İstiklal mahkemeleri her gün idam kararları vermektedir. Ve temyiz edecek makam da yoktur. Cevat Şakir sert çehreli İstiklal Mahkemesi önüne 15 gün arayla 2 kez çıkar. İkincisinde Mebus Hamdi Nebizade yanına yaklaşıp “Sizin için idam kararı verecekler… Fakat asmayacaklar.” Diye fısıldıyor. On dakika sonra sert bir ses hükmü veriyor; - Üç yıl kalebend!..
İkisini de Bodrum kalesine göndermeye karar veriyorlar. Fakat işleri kendine göre yontmayı beceren Zekeriya Bodrumun havasının kendisine yaramayacağını öne sürerek kendisini Sinop Kalesine göndertiyor. Cevat Şakir Bodruma sevk edileml üzere 3 ay Ankara hapishanesinde bekliyor. Sonrasında aktarma otobüs yolculukları ile çileli yolculuk tam 3 ay sürüyor. Hatta trajikomiktir, Muğla Jandarma Şefi kasabaya gelen seyyar bir artist kumpanyasından Fitnat hanıma aşık olduğundan Cevat Şakir’i ona aşk mektupları yazsın diye 15 gün orada tutuyor.
Bodrum’a varına 6 aydan beri devam ede gelmekte olan manevi baskıdan birdenbire sıyrılıyor. Ve müthiş bir hafifleme hissediyor. Sahile varıp ta engin denizi görünce ürperip Faleron’u hatırlıyor. Falerondaki engin denizi. Asla devam edemeyeceğini sandığı hayat işte karşısında duruyor.

 


Bodrum… O zamanlardaki tüm bakımsızlığına rağmen bir cennetti. Cevat Şakir’in yaşamaya mahkum edildiği kale yıkılmış olduğundan Bodrumdaki en pahalı deniz kıyısındaki evi 25 kuruş aylıkla kiraladı. Sırtındaki yatağı evin denize bakan odasına yerleştirdi ve hürriyetinin tadını çıkarma ihtiyacı hissetti. İlk önce denize karşı durup şarkılar söyledi, sonra avludaki kuyudan su çekip saatlerce taşların üzerine döktü. Bununla tabiata karşı bir şükran borcunu ödediği muhakkaktı. Asmalı bahçeye ve denize baktı uzun uzun. Bu işin gadr (kötülük) yüzünden bir lütuf olduğuna kanaat getirdi. Ve ayaklarını gere gere yattı. İlk hürriyet gecesini mütebessüm bir çehre ile geçirmeye karar verdi. O civarda rakı kaçakçıları vardı. Kolcuların dikkatini başka tarafa çekmek için evin altına dinamit yerleştirmişlerdi. Gece dinamit infilak edince Cevat kendini öteki dünyaya seyahat ediyor zannetti. Ertesi sabah evden çıkınca insanların sırtında çuvallarla kaçıştıklarını gördü. Kaçakçılar onu polis sanmışlardı.

 


Bodrumdaki hayatı Cevat Şakir’in Halikarnas Balıkçısı oluşunun hikayesidir. Artık onun için sadece tabiat ve kalemi vardı. Tabiatı görür, alır eline kalemi yazar…Yazar… Bütün Yunan mitolojisinin örülüş ve çözülüş hikayesini buradan takip etmek onun için Allah vergisinin en kıymetlisidir. Tam bir verim ve boşalma halindedir. Faleron’da kilitlenen düğüm burada çözülmüştür. Her tarafından hayatiyet fışkırmaktadır. Kalebend oluşu denize açılmasına mani olduğu için, denizi sadece sahilden seyretmekte ve kendini bütün benliği ile yazı yazmaya, Fransız ve İngiliz edebiyatından binlerce sayfa tercümeler yapmaya vermektedir. Birdenbire kendisini küçük yaştan beri yaşamaya özendiği diyarda bulunca Cevat Şakir artık kaleminin en ele avuca sığmaz adamıdır. Fakat bu hayal alemi 1,5 yıl sonra sona eriyor. Kendisine bir lütuf olsun diye onu İstanbul’a geri gönderiyorlar. Oysa o Bodrum’da yaşamak istiyor. İstanbul’da kalebendliğinden kalan 1,5 yılını dolduruncaya kadar zor dayanıyor. Bir yandan yazılar ve tercümeler yapıyor, diğer taraftan da cezası bittiğinde yerleşmeye karar verdiği Bodrum için oltalkar alıyor,sandal teçhizatını düzüyordu.
Bir gün soluğu Polis Müdürlüğünde alıyor.
- Efendim ben Bodrum’a yerleşmeye karar verdim.
- Bodrum’a mı? Gayet tabii. Ama bunu bana neden söylüyorsunuz?
- Neden mi? Bir buçuk yıldan beri nezaret altındayım da…
- Ne münasebet beyim!.. Sizin burada olduğunuzun biz farkında bile değiliz!...
Cevat bir an için boğulacağını sanıyor, sendeliyor ve oradan kendini dışarı zor atıyor. Kendisini Bodrum’a giden vapurda buluyor. Artık tamamıyla hür,Bodrum’un hatırı sayılır vatandaşlarındandır. Balıkçıdır,doktordur,mühendistir velhasıl her şeydir. İlk önce ceviz kabuğu kadar,daha sonraları biraz daha büyük ve nihayet 3 tonluk Yatağan adındaki kayığın sahibidir. Yatağan müthiş bir yelkenlidir ve Halikarnas Balıkçısı en güzel eserlerini işte bu yelkenlide yazmıştır. Bodrum’dan 20-30 mil uzakta bir adalar topluluğu vardır.Balıkçı oraya varınca en mesut anını yaşar. Orada ta ciğerlerinin dibinden gelen bir Merhaba çekince irili ufaklı bütün adalar ona canı gönülden cevap verir. Bu civarın adını eskiden Anadolulular Halikarnas koymuşlardı. O da oraların balıkçısı olduğu için kendisine Halikarnas Balıkçısı adını yakıştırdı. Mavi denizle orada haşır neşir olup, insan mevcut oldukça hikayesi bitmeyecek olan bu enginliği anlatmaya karar verdi. İlk işlerinden biri deniz kıyısında kendisine iki katlı bir ev yapmak oldu. Yelkenlisi Yatağan’ın palamar ipini evin ikinci katındaki çengele bağlıyordu. En muazzam eserler burada birbirini takip etti.
Halikarnas Balıkçısı Bodrum’un ikliminin nelere kadir olabileceğini bildiğinden buranın cennete benzetilmesini arzu etti. 60-70 tür narenciye, başta akasya bir o kadar da çiçek dikti.
Yazılarını bazen de Bodrum kahvelerinin içinde gürültüler eşliğinde yazmaktan keyif duyuyordu. Yazdıkça yazdı . Kah evinde, kah yelkenlisinde , kah kahvelerde. Ve ortaya Halikarnas Balıkçısı çıktı.
Halikarnas Balıkçısı’nın en büyük aşkı denizdir. 30 yıldır Ege’dedir. En çok Bernard Show ve H.G. Wells i sever ve tercüme eder. Tarihte kendisini en çok heyecana sürükleyen hadise Marathon Harbidir. Ressamlardan Van Gogh’u sever. Mitolojideki en favori hikayesi Kral Midasdır.

 

Başından beri yapmaya çalıştığımız şey, en büyük Türk çocuğunun rötuşlu bir resmini aksettirmek iddiasıydı. Fakat elimize kalemi alınca bu yükün altında ezildik ve yapmak istediğimiz şeyin azameti karşısında irkildik. Çünkü Halikarnas Balıkçısı bizim gibi toy, yavan ifadeli kimselerin anlatabileceği bir mevzu değildir. Bu, yazı hayatının 50. Yıldönümünü idrak eden muazzam delikanlının ömrü ve eserleri de, aşık olduğu deniz kadar azim, onun kadar müthiştir.

Cavit Yamaç
Demokrat İzmir Gazetesi / 21.02.1954

 


 

Son eklenenler

Mavi Platform

Denizlerden.com Ekibi

 Mailinize gönderildi...


kadir baba

arka fomdaki deniz rsmini çok sevdim bana rica etsem atarmısınız

Denizlerden.com Ekibi

 Faruk bey güzel düşünceleeriniz için teşekkür ederiz.

Bahsettiğiniz melodi Jesse Cook'a ait. Adı Cancion Triste...

Denizden uzak kalmayın...

 


O.Faruk Eris

once saygiyla selamlarim. firsat buldukca emek verdiginiz magazin sayfalari arasinda dolasirken, bana ulkemizin o cennet havasini solutuyorsunuz. bu bakimdan tebrik ediyorum sizleri, soruma gelince asagida linkini ilistirmis oldugum sizin sayfaya girince olaganustu guzellikte bir melodiyle karsilastim. sizden rica etsem bu muzige nasil ulasabilirim, kime ait nasil bulabilirim, yardimci olursaniz sevinirim. en azindan bir sey soyleyin, hic olmazsa mailimin size ulastigindan emin olmus olurum sevgilerimle omer faruk Doctoral research — Ghent University 00 32 488 471956 http://www.denizlerden.com/?action=contents&page=content&catno=6&no=145

Dogan Alp

guzel resim merakim

Denizlerden.com Ekibi

 Merhaba İsmail bey, açılış melodimizin adı Straight to the heart. Yorumcusu SINA VODJANI. Bizi bulduğunuz için teşekkür ederiz...


İsmail yılmaz

iyi akşamlar sayın yönetici kardeşim :) ben denize merak salmış bi kardeşinim,sayfayı nasıl buldum bilmiyorum ama 3 gündür sayfadan çıkamıyorum, sayfaya girdiğim andaki o melodiyi 3 gündür dinliyorum.. defalarca ses kaydı yaptım ama bu bestenin kime ait olduğunu öğrenmek istiyorum,eğer biliyorsanız sizden paylaşmanızo rica edebilir miyim :) o gitar sesi çok muhteşem çok etkiledi beni,tamamını yapanını bulmam lazım,şimdiden çok teşekkür ederim,iyi akşamlar :)

Özcan ILDIR

Merhaba Sayın Hakan bey, Dünya turu için tekne boyutu yazılarınızı okudum ve çok güzel ... aynı zamanda etkilendim, ve öğrendim..teşekkür ederim... hep düşündüğüm bir dünya turu, Bodrumda yaşıyorum İstanbulluyum ve Yat kaptanı yeni oldum. İnşallah bir gün gerçekleştireceğim . Saygılarımla,

YUNUS

34 kalemlik kitap alımı yapıcaz gemi seyir güvenliği ile ilgili iletişime geçebilirmiyiz 0212 526 95 47

aydın fıçıcıoğlu

Evet denizden uzak kalmamak lazım hele elinde hayatın lodosuna yakalanmadan kaçacak fırsat varsa,,bilgi ekranları çoğu tecrübeyi ve zevkleri gözler önüne seriyor,sanal memnuniyet var uzaksak denizden.Yaz geldi artık daha bi içli dışlı olucaz.Uzakta olsam denizi düşünmek yaşamak gibi,sesssizliği,tekneye vuran dalgaların sesi,güneşi,balığı,yamuru,delisi iyidir denizin,,selamlar.

Denizlerden.com Ekibi

 straight to the heart - SINA VODJANI


said kiriş

web sitenizdeki fon mizik kimin eseri - çok hoş

Muhammed dündar

meraba siteyi gerçekten çok sevdim.benim gibi hep denizde yaşıyan insanlar ı görmek güzel :) bülent ortacgilin denize dogru şarkısını hepinize armagan ediyorum mavi kalın :)

Denizlerden.com Ekibi

 Aydın bey, kendinizi denizde hissetmenizi sağladığımız için çok memnunuz... "Denizlere açılamadığınızda sığınacağınız tek liman" sloganımızla her zaman burada olacağız... Denizlerden uzak kalmayın...


aydın fıçıcıoğlu

siteyi açtığımda kulağıma fısıldayan şarkıdan ve ekranı kaplayan denizden öyle mutlu oluyorumki denizde sanıyorum kendimi.Bazen sadece rahatlamak denizdeyim gibi hissetmek için uğruyorum ,emeği geçenlere teşekkür etmek istedim ve misafirlere selamlar..

Denizlerden.com Ekibi

 Sitemizdeki her bilgi ve görsel paylaşıma açık. Site içeriğinden tam olarak edinmek istediğiniz şey nedir Emin bey ?


Emin TUNCA

Merhaba Emin bey Mesajların tümü için tıklayın linkini tıklladıktan sonra istediğiniz bilgileri kopyalayabilirsiniz.. Denizden uzak kalmayın. Aşağıda yazılan cevabı göndermişsiniz.Fakat Mesajların tümünü tıkladıktan sonra yine bir gelişme olmadı.Benmi acaba bir yerde beceremedim bilemedim.Daha deteylı bilgi alma imkanım varmı acaba? Teşekkür ederim.İyi çalışmalar.

aydın fıçıcıoğlu

tebrikler,,,

Denizlerden.com Ekibi

Merhaba Emin bey

Mesajların tümü için tıklayın linkini tıklladıktan sonra istediğiniz bilgileri kopyalayabilirsiniz..

Denizden uzak kalmayın.


Emin TUNCA

Açtığınız platform çok değerli bilgilerle dolu.Bende okumak ve gerekli gördüklerimi bilgisayarıma alabilmek isterdim.Bunun için yardımcı olurmusunuz? Kolaylıklar dilerim.

özge kayaaltı

turizm dersinden ödevim var ve denizaltı turizmi hakkında bilgi almak istiyorum

Ali DEMİR

Sitenizi çok beğendim. Daha çok teknik bilgiler ve tecrübeli insanların tecrübelerini aktarırsanız sevinirim. Emeği geçenlere şükran ve saygılarımı ve sevgilerimi iletiyorum. Ali DEMİR

Mesajların tümü için tıklayın

Yazarlar

Halikarnas Balıkçısı

CEVAT ŞAKİR KABAAĞAÇLI

Ege kadınları

Kısmet

SADUN BORO

Karadeniz mi, Ege mi ?

Komodor Gözüyle

NECATİ ZİNCİRKIRAN

Yelken seyrinde sert havada denizle uyum sağlamak

Şadanca

PROF.DR.ŞADAN GÖKOVALI

Bana "iştiyak" larından gelmişler...

Rüzgar Baba

HALDUN SEVEL

Yaşamın sırrı

Fırtınaların Efendisi

CUMHUR GÖKOVA

Monte Negro

Ada

CENK ŞAHİN

Ateşler Denizi

Okyanuslar

HAKAN ÖGE

Dünya turu için tekne boyutu

Kayıtsızın Yeri

ÖZKAN GÜLKAYNAK

Marinalar

Uzaklar

OSMAN ATASOY

Döndükten sonra olanlar

Alarga

TAYFUN TİMOÇİN

Lüks tekneler ve medya

Derinlerdeki İzler

KENAN ERGÜÇ

Derinlik 70 iş bitmiş

Sudan Sebep

BURAK AKIŞIK

Midye Tava

Denizin Derinleri

DENİZ ŞAHİN

Doğru mu yaşıyoruz sizce?

Miço

MELİH ŞENDİL

Yaş 85 yolun yarısı

Mavi Aşk

BURÇAK KARADEMİR

Sıla

Deniz Kızından İnciler

SEMA GÜZELAY

Anıları toplamak

Rüzgar Mavisi

EMRE ÖZGEN

Dört Duvar

Hava Durumu Linkleri